De Oerbliuwers



Stichting Iepenloftspul Harkema sil yn septimber 2018 it stik 'De Oerbliuwers ' oer it fuotljocht bringe.


It ferhaal

In artikel fan de ekonome Heleen Mees yn de Volkskrant en it fersyk fan de Stifting Iepenlofspul De Harkema, kamen tagelyk by my. Yn it artikel stelt Heleen Mees út om de trije noardlike provinsjes leech te heljen. Hup, alle bewenners nei de Rânestêd. Dêr is wurk, dynamyk en takomst. Urbanisearje krekt as yn Sjina. Inkele reis mei de trein, bus of auto en de bulldozers stean al klear om, as eltsenien fuort is, de boel op te romjen.

Alles fuort. Ien grutte lege ikker. In agrarysk yndustrygebiet fan haw-ik-jo-dêr. Gjin geseik, gjin aksjegroepen, gjin krimp mear. De bestjoerders krije safolle pluche as se ha wolle. Alle ferfelende saken binne yn ien klap fan tafel. Mar wat moat Harkema hjir mei? Al earder hawwe de bestjoerders besocht it doarp ferdwine te litten, yn 1956, mei in útstjerkonstruksje. Yn Harkema binne se taret. Ûnder lieding fan Moai Aaltsje sette, foar de grutte opromming, in stik as fjirtich Harrekieten ôf. Stikem, mei hynder en wein, piken, bargen, kei, poaters, siedguod en alle ark lykas botsen en seinen. De hiele erfenis fan pakes en beppes ferhuzet nei it ferlitten natuergebiet ûnder Lauwerseach. Lykas de pioniers 150 jier ferlyn yn Amearika, ûntstiet der yn it Lauwersmargebiet in delsetting. Moai Aal ynspirearret en bestjoert de ynwenners fan ‘Nij Harkema’ mei flair en faasje.

In agraryske kultuer, wêr ‘t gjin gif, gjin antibioatika, gjin dong-oerskot, gjin fosfaat en wat al net mear, brûkt wurdt. Alles sa’t de ierde it ús jûn hat. Omdat de drainage tichtslike is en it grûnwetter wer foar drek, modder en slyk soarget, hawwe alle fûgels dy ’t fuort wienen, har dêr wer festige. De earste ûndernimmer fart mei in skip, fol mei ljipaaien, út de ferlitten haven wei nei Amsterdam. Dit, yn in tiid wêryn’t de Amsterdamske middenstân ferlegen sit om al it goede en earlike dat de ierde ús jaan kin. De Oerbliuwers krije yn ‘e gaten dat alles dat yn ‘Nij Harkema’ ferbout, slachte of betocht wurdt, gouden hannel yn de Rânestêd is.

En hjir stappe wy it ferhaal yn. Der binne kapers op ‘e kust. Ûnrêst yn de mienskip en hieltyd faker komme der ek wittenskippers en nijsgjirrige reizgers. De mienskip ûnder lieding fan Moai Aal, komt ûnder druk te stean. Dizze maatskippij wêryn’t froulju en in froulike kultuer dominearje, rekket yn de war, nettsjinsteande de wielde dy’t de hannel bringt.


Bliuwe de ‘Oerbliuwers’ wol oer?